За 20 гадоў колькасць бурых мядзведзяў у Беларусі вырасла амаль у 15 разоў. Ці сапраўды іх стала занадта шмат?

У Беларусі за апошнія два дзесяцігоддзі істотна павялічылася афіцыйная ацэнка колькасці бурых мядзведзяў. Калі раней папуляцыю ацэньвалі ў 100–200 асобін, цяпер гаворка ідзе прыкладна пра 1500 мядзведзяў, паведамілі ў прэс-службе Дзяржаўнай інспекцыі аховы жывёльнага і расліннага свету.

Чытайце таксама: «Людзей становіцца менш, а мядзведзяў — больш?»: У Віцебскай вобласці зноў заўважылі драпежнікаў

У інспекцыі адзначаюць, што беларускія мядзведзі звычайна асцярожныя з чалавекам. Дарослая жывёла можа адчуць чалавека на адлегласці 300–400 метраў і, як правіла, імкнецца пазбегнуць сустрэчы.

Аднак мядзведзь застаецца буйным драпежнікам, таму пры сустрэчы з ім патрэбна асцярожнасць. Асабліва небяспечнымі могуць быць мядзведзіцы з дзіцянятамі, жывёлы, якія ядуць здабычу, параненыя або хворыя асобіны, а таксама мядзведзі пасля выхаду са спячкі.

Паводле інспекцыі, шлюбны перыяд у мядзведзяў прыпадае на чэрвень–ліпень і верасень–кастрычнік.

Эколаг: гаворка пра празмерную колькасць надуманая

Для BGmedia сітуацыю каментавала эколаг Інэса Балоціна. На меркаванне эксперткі, павелічэнне афіцыйна ацэненай колькасці мядзведзяў і рысяў само па сабе не сведчыць пра праблему, якую трэба вырашаць паляваннем.

«Агулам: пра павелічэнне колькасці мядзведзяў і рысяў да такой ступені, што іх стала шмат і трэба паніжаць колькасць, — надумана лабістамі палявання на іх і тымі, хто ўвогуле баіцца дзікіх жывёл», — адзначыла эколаг.

На яе думку, праз медыя ў грамадстве магло фарміравацца ўяўленне пра празмерную колькасць гэтых драпежнікаў і іх высокую небяспеку для чалавека.

Балоціна звяртае ўвагу на геаграфічныя ўмовы Беларусі. Больш за 40% тэрыторыі краіны пакрыта лясамі, а Беларусь мяжуе з вялікім еўразійскім арэалам мядзведзя і рысі. Таму наяўнасць гэтых жывёл яна лічыць натуральнай для беларускай прыроды.

«Проста грошы патрэбныя за паляванні, і яшчэ некаторым, каб адчуць сябе “сапраўдным паляўнічым”, трэба застрэліць вялікага рэдкага драпежніка — рысь ці мядзведзя. Ільвоў і тыграў у нас няма. А каб былі, то і іх колькасць пачалі б “рэгуляваць” такім жа чынам», — сказала яна.

Чытайце таксама: В Беларуси разрешили охоту на еще одно краснокнижное животное. На этот раз под прицелом рысь

Паляванне можа мець наступствы для папуляцыі

Балоціна таксама не згодная з тым, што паляванне на мядзведзяў і рысяў з’яўляецца бясшкодным спосабам «рэгулявання» іх колькасці.

Паводле яе, у асобных раёнах такія віды могуць стаць значна больш рэдкімі або знікнуць. Гэта адаб’ецца і на экасістэмах, дзе буйныя драпежнікі выконваюць важную ролю.

Асобнай праблемай эколаг называе магчымыя наступствы адстрэлe мядзведзяў для паводзінаў жывёл, якія застануцца без маці. Малыя могуць апынуцца галоднымі і не мець навыкаў, неабходных для самастойнага жыцця ў лесе. У пошуках ежы яны могуць набліжацца да населеных пунктаў, сметнікаў або хатніх жывёл.

Навошта мядзведзь патрэбны лесу

Мядзведзь уплывае на навакольнае асяроддзе не толькі як драпежнік. Балоціна называе яго «інжынерам экасістэм».

Жывёла разбурае пні, капае бярлогі, раскопвае мурашнікі і дуплы, калі шукае ежу. Так утвараюцца новыя мікраасяроддзі, якімі могуць карыстацца насякомыя, грыбы і расліны.

Мядзведзі ядуць вялікую колькасць ягад і садавіны, а насенне пасля гэтага распаўсюджваецца разам з іх адходамі. Гэта спрыяе распаўсюджванню раслін.

Буйны драпежнік таксама ўплывае на колькасць іншых жывёл і дапамагае падтрымліваць баланс паміж відамі.

Для дарослага самца патрэбная значная тэрыторыя — паводле Балоцінай, прыкладна 300–800 квадратных кіламетраў. Таму прысутнасць мядзведзя можа сведчыць пра захаванне вялікага і адносна непарушанага прыроднага комплексу.

Чытайце таксама: Беларусы абурыліся паляваннем на рэдкага чорнага ваўка ў Гродзенскай вобласці

Мядзведзь у Беларусі мае двайны статус

Пры гэтым становішча віду ў Беларусі выглядае супярэчлівым: буры мядзведзь уключаны ў Чырвоную кнігу, але адначасова з’яўляецца аб’ектам палявання.

Менавіта магчымасць палявання робіць пытанне аб рэальным стане папуляцыі і неабходнасці яе «рэгулявання» асабліва важным. Афіцыйная ацэнка ў 1500 асобін паказвае рост колькасці за апошнія 20 гадоў, але сама па сабе не дае адказу на пытанне, ці патрабуе папуляцыя скарачэння.

Чытайце таксама: За выходныя ў Беларусі застрэлілі трох мядзведзяў. Беларусы абураюцца паляваннем