«Мёртвыя душы» ў спісе Мінінфарма: у Беларусі «экстрэмісцкімі» прызнаюць старонкі людзей, якіх ужо няма ў жывых

Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў у Беларусі працягвае пашырацца, і апошнія яго абнаўленні выклікалі асаблівую ўвагу не толькі з-за новых забаронаў, але і з-за самога характару ўключаных у яго рэсурсаў.

Чытайце таксама: Католических священников высылают из Беларуси: сначала из Пинской епархии, затем из Витебской. На очереди еще одна

Як паведамляе «Штодзень», Міністэрства інфармацыі прызнала «экстрэмісцкай» Facebook-старонку рэчыцкага актывіста Алега Шабетніка — чалавека, які памёр яшчэ ў 2021 годзе.

Гэта не адзінкавы выпадак. Паводле інфармацыі Праваабарончага цэнтра «Вясна», у спіс таксама ўнеслі Facebook-акаўнт беларускага мастака і палітвязня Алеся Пушкіна, які загінуў у ліпені 2023 года.

Такія рашэнні выклікаюць новыя пытанні пра маштабы і логіку дзяржаўнай палітыкі ў сферы барацьбы з так званым «экстрэмізмам», калі пад забарону трапляюць нават інфармацыйныя старонкі людзей, якіх ужо няма ў жывых.

Старонка пасля смерці: гісторыя Алега Шабетніка

Паводле «Штодня», Facebook-акаўнт Алега Шабетніка быў прызнаны «экстрэмісцкім матэрыялам», нягледзячы на тое, што сам актывіст памёр яшчэ пяць гадоў таму.

Алег Шабетнік памёр у 2021 годзе падчас эпідэміі каранавірусу. Яму было 55 гадоў. Паводле паведамленняў, ён хварэў каля дзесяці дзён, а апошнія двое сутак правёў у рэанімацыі.

Пры жыцці Шабетнік быў вядомай фігурай у грамадска-палітычным жыцці Гомельшчыны. Ён узначальваў Гомельскае абласное аддзяленне кампаніі «Гавары праўду», быў сябрам Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі, удзельнічаў у выбарчых кампаніях, працаваў як давераная асоба кандыдатаў, займаўся грамадскай і дабрачыннай дзейнасцю.

За сваю пазіцыю ён неаднаразова сутыкаўся з затрыманнямі і штрафамі. Аднак цяпер пад дзяржаўную забарону трапіла нават ягоная старонка ў сацыяльнай сетцы.

У сетцы кожны ваш клік пакідае след, які могуць выкарыстаць супраць вас. Не дазваляйце нікому ператвараць вашыя інтарэсы ў крымінальныя справы. Уключайце BGlobal VPN — заставайцеся нябачнымі для старонніх вачэй.

Спасылка на падключэнне BGlobal VPN — тут

Выпадак Алеся Пушкіна: забарона пасля смерці

Яшчэ адным паказальным прыкладам стаў Алесь Пушкін, Facebook-акаўнт якога быў прызнаны «экстрэмісцкім» паводле рашэння суда ад 4 траўня.

Алесь Пушкін памёр у ліпені 2023 года ў турэмнай бальніцы пры дагэтуль не да канца высветленых абставінах. Яго асудзілі на пяць гадоў калоніі паводле артыкулаў пра «знявагу дзяржаўнай сімволікі» і «распальванне варожасці».

Алесь Пушкін быў адным з самых вядомых беларускіх мастакоў-нонканфармістаў, перформераў і грамадскіх дзеячаў.

Пра яго дзейнасць даведаліся дзякуючы мастацкім акцыям супраць аўтарытарызму, выкарыстанню нацыянальнай сімволікі ў публічнай прасторы, падтрымцы беларускай культуры і гістарычнай памяці, вострым палітычным перформансам.

Яшчэ ў 1999 годзе Пушкін правёў адзін з самых яскравых беларускіх палітычных перформансаў, калі прывёз тачку з гноем да будынка Адміністрацыі прэзідэнта, крытыкуючы палітычную сістэму краіны.

У наступныя гады ён працягваў заставацца яркай фігурай беларускага культурнага супраціву. Для адных ён быў радыкальным мастаком, для іншых — сімвалам мастацкай свабоды і грамадзянскай мужнасці.

Сімвалічны сэнс новых забаронаў

Уключэнне ў спіс «экстрэмісцкіх матэрыялаў» старонак Алега Шабетніка і Алеся Пушкіна выглядае не проста як юрыдычная працэдура, але і як працяг кантролю над памяццю пра людзей, чыя дзейнасць была звязаная з любой грамадзянскай актыўнасцю або культурным супрацівам.

Уключэнне ў спіс старонак памерлых людзей выглядае як новая асаблівасць беларускай практыкі, калі статус «экстрэмісцкіх матэрыялаў» атрымліваюць не толькі дзейныя ініцыятывы, медыя або арганізацыі, але і асабістыя архівы, публікацыі і старонкі людзей, якія ўжо не могуць весці ніякай дзейнасці.

Фармальна гаворка ідзе пра кантэнт, але фактычна гэта азначае, што пад забарону могуць трапляць і сімвалічныя сведчанні жыцця, поглядаў і грамадскай дзейнасці чалавека.

Чытайце таксама: Троянский конь от Кремля: почему мессенджер MAX опасен для беларусов