У БелРАА патлумачылі маштабныя работы пад Мсціславам: кажуць, што гэта меліярацыя, а не будаўніцтва сховішча

Пасля з’яўлення спадарожнікавых здымкаў, на якіх каля вёскі Ходасы ў Мсціслаўскім раёне былі заўважаныя маштабныя земляныя работы, у Беларускай арганізацыі па абыходжанні з радыеактыўнымі адходамі (БелРАА) патлумачылі, што адбываецца на тэрыторыі.

Чытайце таксама: Пад Мсціславам ужо рыхтуюць пляцоўку для ядзернага сховішча, хоць афіцыйна месца яшчэ не выбралі?

23 жніўня дырэктар БелРАА Міхаіл Кісель заявіў у эфіры дзяржаўнага тэлеканала СТБ, што работы на мсціслаўскай пляцоўцы сапраўды праводзіліся. Аднак, паводле яго слоў, гаворка ідзе пра меліярацыю, а не пра будаўніцтва пункта пахавання радыеактыўных адходаў.

Кісель патлумачыў, што ўчастак ад пачатку меў праблемы са слабымі грунтамі. Пасля дажджоў, паводле яго слоў, туды не маглі праехаць нават паўнапрывадныя грузавікі. Таму цяпер мясцовыя прадпрыемствы праводзяць меліярацыйныя работы і рыхтуюць пад’езды.

Пры гэтым кіраўнік БелРАА не адмаўляў сам факт палявых работ. Ён толькі заявіў, што іх маштаб, на яго думку, не адпавядае таму, як яго паказваюць грамадскасці.

Чаму менавіта гэтая пляцоўка выклікала пытанні?

Мсціслаўскі раён — адзін з трох варыянтаў, якія цяпер разглядаюцца для размяшчэння пункта пахавання радыеактыўных адходаў. Яшчэ дзве магчымыя пляцоўкі знаходзяцца ў Астравецкім і Хойніцкім раёнах.

Паводле БелРАА, даследаванні на мсціслаўскай і хойніцкай пляцоўках скончыліся ў ліпені. У Астравецкім раёне даследаванні яшчэ працягваюцца.

Кісель сцвярджае, што на цяперашнім этапе ўсе тры пляцоўкі лічацца раўназначнымі. Пры выбары будуць улічвацца не толькі тэхнічная і інжынерная бяспека, але і стаўленне мясцовых жыхароў, а таксама наяўнасць працоўных рэсурсаў.

Канчатковага рашэння аб тым, дзе менавіта будзе пабудаваны пункт пахавання, пакуль няма.

Што паказалі спадарожнікавыя здымкі?

Пры гэтым менавіта ў Мсціслаўскім раёне змены на спадарожнікавых здымках выглядаюць найбольш маштабнымі, заўважыла «Флагшток».

На ўчастку каля 3,4 квадратнага кіламетра відаць расчышчаную расліннасць, зменены рэльеф і часткова засыпаную лагчыну ручая.

БелРАА тлумачыць гэтыя змены меліярацыяй і падрыхтоўкай пад’ездаў.

На дзвюх іншых пляцоўках таксама заўважаныя высечкі і асобныя земляныя работы, але іх маштаб на даступных здымках выглядае значна меншым.

Паводле спадарожнікавых здымкаў немагчыма дакладна вызначыць, якія менавіта работы праводзяцца і на якой падставе. Для гэтага неабходныя дакументы на земляныя работы і інфармацыя пра прадпрыемствы, якія іх выконваюць.

Пляцоўку яшчэ не выбралі, але работы ўжо ідуць

Тут узнікае галоўнае пытанне.

Афіцыйна прыярытэтная пляцоўка для пункта пахавання радыеактыўных адходаў пакуль не вызначаная. Справаздача аб ацэнцы ўздзеяння на навакольнае асяроддзе толькі выносіцца на грамадскае абмеркаванне.

Аналітычныя матэрыялы пасля гэтага павінны накіраваць ва ўрадавую камісію. Чакаецца, што гэта адбудзецца ў першым квартале 2027 года. І толькі пасля прыняцця рашэння павінна пачацца архітэктурнае праектаванне.

Але на адной з трох пляцовак — у Мсціслаўскім раёне — ужо праводзяцца меліярацыйныя работы. Менавіта гэта і стала прычынай пытанняў: чаму значныя работы адбываюцца на адной з пляцовак, калі афіцыйна ўсе тры варыянты пакуль лічацца раўназначнымі.

Што будзе далей?

Пункт пахавання радыеактыўных адходаў, паводле БелРАА, неабходна пабудаваць да канца 2030 года. Паводле існуючай стратэгіі, першыя кантэйнеры з радыеактыўнымі адходамі Беларускай АЭС ён павінен прыняць да 2031 года.

У Мсціслаўскім раёне грамадскае абмеркаванне справаздачы аб ацэнцы ўздзеяння на навакольнае асяроддзе прызначана на 26 жніўня і павінна прайсці ў будынку райвыканкама.

У Астраўцы такое абмеркаванне прайшло 20 жніўня, а ў Хойніках яно запланавана на 10 верасня.

Рашэнне аб канкрэтным месцы яшчэ не прынятае. Але ўжо цяпер менавіта мсціслаўская пляцоўка выглядае найбольш змененай на спадарожнікавых здымках, а БелРАА пацвярджае, што там сапраўды праводзіліся работы.

Асноўнае тлумачэнне дзяржарганізацыі — меліярацыя праз праблемы са слабымі грунтамі і падрыхтоўка пад’ездаў. Ці будуць гэтыя работы мець нейкае дачыненне да будучага пункта пахавання радыеактыўных адходаў, павінна стаць больш зразумела пасля завяршэння даследаванняў і працэдуры выбару пляцоўкі.

Чытайце таксама: «Няма тэхналогіі, якая на 100% ізалюе адходы»: што стаіць за сховішчам ядзерных адходаў у Беларусі