У Магілёве паказалі спектакль пра Пятра I, не згадваючы пра спаленне горада ў 1708 годзе

У магілёўскім Тэатры лялек паказалі спектакль «Пётр I — жыццё і дзеі», у якім расійскі імператар прадстаўлены як выбітны кіраўнік. Пры гэтым у пастаноўцы не згадваецца адзін з ключавых эпізодаў гісторыі самога Магілёва — яго знішчэнне расійскімі войскамі па загадзе Пятра I у 1708 годзе.

Чытайце таксама: «В три зала некому ходить, а они четвертый открыли». Кинотеатру «Беларусь» понадобилось 6 лет, чтобы открыть новый зал

Паводле інфармацыі праваабаронцаў, спектакль паказвалі ў тым ліку навучэнцам каледжаў. Падлеткаў прывялі арганізавана — у суправаджэнні куратараў.

У апісанні пастаноўкі гледачам прапануецца задумацца, ці стаў Пётр I «выратавальнікам рускага народа» і якія дасягненні атрымала Расія ў час яго праўлення. У тэксце выкарыстоўваецца традыцыйны вобраз «цара-бацюхны», на якога народ нібыта спадзяваўся ў цяжкія часы.

Уплыў палітыкі Пятра 1 на Магілёў

Для самога Магілёва постаць Пятра I звязаная перадусім з разбурэннем. Гэта адбылося падчас Паўночнай вайны (1700–1721), калі тэрыторыя сучаснай Беларусі стала арэнай супрацьстаяння паміж войскамі Пятра I і Карла XII.

У 1708 годзе, калі шведская армія рушыла праз землі Вялікага Княства Літоўскага, расійскі цар загадаў ужываць тактыку «выпаленай зямлі». Яе сутнасць заключалася ў тым, каб знішчаць гарады, харчовыя запасы і інфраструктуру, каб не пакінуць праціўніку ні рэсурсаў, ні магчымасці замацавацца.

У межах гэтай тактыкі расійскія войскі спалілі шэраг гарадоў на тэрыторыі сучаснай Беларусі — у тым ліку Магілёў, Віцебск, Оршу і Дуброўна.

8 верасня 1708 года па загадзе Пятра I Магілёў быў падпалены. Горад моцна пацярпеў ад пажараў: былі знішчаныя жылыя кварталы, склады, рамесныя майстэрні і частка гарадской інфраструктуры. Гісторыкі адзначаюць, што падпалы адбываліся мэтанакіравана — войскі атрымалі загад пакінуць пасля сябе спустошаную тэрыторыю.

Разбурэнні закранулі і рэлігійныя будынкі. Напрыклад, драўляны храм на месцы сучаснага Кафедральны сабор Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі і святога Станіслава таксама быў знішчаны падчас пажару 1708 года.

Для беларускіх земляў Паўночная вайна стала адной з найбольш разбуральных у гісторыі. Даследчыкі адзначаюць, што насельніцтва тэрыторыі сучаснай Беларусі ў гэты перыяд значна скарацілася з-за баявых дзеянняў, голаду і эпідэмій.

Нягледзячы на гэты гістарычны кантэкст, у магілёўскім тэатры гледачам прапанавалі спектакль, пабудаваны вакол станоўчага вобразу расійскага кіраўніка.

Хто зрабіў пастаноўку

Пастаноўку ажыццявіў расійскі рэжысёр Дзмітрый Ярохін з Азёрска Чэлябінскай вобласці. З ім звязаўся дырэктар тэатра Сяргей Бажкоў, прызначаны на пасаду ў траўні 2023 года. Праца над спектаклем вялася дыстанцыйна, а рэжысёр прыехаў у Магілёў толькі на прэм’еру ў лютым 2024 года.

Пры гэтым сам магілёўскі Тэатр лялек працягвае адчуваць кадравы крызіс — установа шукае галоўнага рэжысёра, галоўнага мастака, рэжысёра-пастаноўшчыка, загадчыка трупай і іншых супрацоўнікаў.

У афішы гэтага года спектакль пра Пятра I быў заяўлены толькі адзін раз — 19 лютага. Паводле сведчанняў відавочцаў, значную частку залы занялі навучэнцы каледжаў, якіх прывялі арганізавана. Суправаджаючыя фатаграфавалі падлеткаў, верагодна для справаздачнасці.

У горадзе, які быў спалены па загадзе Пятра I у 1708 годзе, гледачам прапанавалі спектакль, у якім расійскі імператар прадстаўлены ў вобразе «выратавальніка» — без згадкі пра яго ролю ў разбурэнні самога Магілёва.

Магілёў.медыя нагадвае, што летась маскоўскі тэатр «Собор» таксама паказваў у Магілёве спектакль пра Пятра I, у якім не згадваліся разбурэнні горада і іншыя наступствы палітыкі расійскага цара для мясцовых жыхароў.

Чытайце таксама:  «Белая Вежа»: як адна з пастаноўшчыц фестывалю звязана з «расейскім светам»