Тэндэнцыя рэгіёнаў: у маленькіх гарадах Беларусі працягваюць знікаць школы і дзіцячыя садкі

У рэгіёнах Беларусі — ад невялікіх вёсак да раённых цэнтраў — працягваюць знікаць адукацыйныя ўстановы для дзяцей. Будынкі школ і дзіцячых садоў закрываюць, пасля чаго спрабуюць прадаць праз аўкцыёны. Калі ж пакупнікоў не знаходзіцца нават пры сімвалічнай цане, улады рыхтуюць аб’екты пад знос.

Чытайце таксама: «Так горка, нібы чалавека хаваюць»: у беларускіх вёсках зносяць старыя хаты

Чарговы такі выпадак адбываецца ў гарадскім пасёлку Лоеў Гомельскай вобласці. Будынак былога дзіцячага сада, які доўгі час пустуе і не быў прададзены нават за адну базавую велічыню, плануюць знесці.

Як вынікае з інфармацыі ў каталогу арганізацыі Гомельоблмаёмасць, у раённым цэнтры плануюць дэмантаваць двухпавярховы будынак плошчай амаль тысяча квадратных метраў. У апісанні не ўказваецца, якая ўстанова раней там знаходзілася, але адзначаецца, што аб’ект знаходзіцца на балансе аддзела адукацыі, спорту і турызму Лоеўскага райвыканкама.

Як высветліла выданне «Флагшток», гаворка ідзе пра будынак былога дзіцячага сада на вуліцы Працоўнай. Ён ужо некалькі гадоў стаіць пусты. З 2022 года райвыканкам спрабаваў прадаць аб’ект на аўкцыёне ўсяго за адну базавую велічыню, аднак жадаючых набыць яго нават у цэнтральнай частцы пасёлка так і не знайшлося.

Цяпер будынак плануюць знесці. Для гэтага ўжо абвешчаны адпаведны тэндар: райвыканкам шукае арганізацыю, якая да канца 2026 года зможа аказаць інжынерныя паслугі па кіраванні будаўнічымі работамі, распрацоўцы праектна-каштарыснай дакументацыі і правядзенні дэмантажу.

У якіх іншых гарадах закрылі школы і дзіцячыя садкі?

Гэты выпадак — толькі адзін з прыкладаў больш шырокай тэндэнцыі. У розных рэгіёнах краіны адукацыйныя ўстановы закрываюцца з-за скарачэння колькасці дзяцей, а іх будынкі паступова становяцца непатрэбнымі, на што ўжо вяртала ўвагу BGmedia.

Так, у вёсцы Якімавічы Калінкавіцкага раёна, нягледзячы на статус аграгарадка, мясцовую базавую школу фактычна закрылі. Двухпавярховы будынак разам з гаражом і помпавай станцыяй выставілі на аўкцыён.

Падобная гісторыя адбылася і ў Магілёўскай вобласці. У вёсцы Ходараўка Горацкага раёна дзіцячы садок, пабудаваны ў 1996 годзе, прапрацаваў каля дваццаці гадоў. Спачатку яго закрылі праз адсутнасць дзяцей, а пазней будынак выставілі на продаж пад знос. Паводле ўмоў аўкцыёну, пакупнік павінен атрымаць дазвол на дэмантаж цягам шасці месяцаў і знесці будынак на працягу двух гадоў.

Чытайце таксама: У вёсках Беларусі працягваюць знікаць школы і дзіцячыя садкі

У Віцебскай вобласці ў Лёзненскім раёне на продаж выставілі адразу тры школьныя будынкі — у вёсках Бабінавічы, Вялікае Сяло і Кавалі.

Праблема закранула і Брэсцкую вобласць. У вёсцы Боркі Бярозаўскага раёна мясцовая школа таксама апынулася пад пагрозай закрыцця. Па стане на верасень 2025 года ў ёй навучалася ўсяго 37 вучняў — менавіта гэта і стала галоўным аргументам чыноўнікаў на карысць ліквідацыі ўстановы. Аднак для жыхароў вёскі гэта можа стаць ударам па яе будучыні.

Прыкметная гісторыя школы ў вёсцы Саковічы Салігорскага раёна Мінскай вобласці. Яе гісторыя налічвала больш за стагоддзе. Першая школа-грамата тут адкрылася яшчэ ў 1886 годзе ў звычайным драўляным доме. У 1975 годзе ў вёсцы пабудавалі новы двухпавярховы цагляны будынак, дзе доўгі час кіпела школьнае жыццё: працавалі гурткі, праводзіліся святы, збіраліся жыхары ўсёй вёскі. Аднак праз некалькі дзесяцігоддзяў школу таксама закрылі — дзяцей стала значна менш.

Спачатку ўлады планавалі пераабсталяваць будынак у аддзяленне кругласутачнага знаходжання для пажылых людзей. У 2011 годзе гэтае рашэнне было афіцыйна прынятае, пачаліся падрыхтоўчыя працы: адрамантавалі дах, устанавілі жалезабетонную агароджу, замянілі частку вокнаў, добраўпарадкавалі тэрыторыю.

Да праекта падключаліся прадпрыемствы раёна, школьнікі і валанцёры. Мясцовыя газеты паведамлялі, што ў будынку з’явіцца новая сацыяльная ўстанова на 30 месцаў. Аднак праз некалькі гадоў працэс спыніўся.

У 2019 годзе адна з грамадскіх арганізацый прапанавала стварыць на месцы школы рэабілітацыйны цэнтр для людзей з інваліднасцю. Быў знойдзены інвестар, падрыхтаваны праект і фінансавыя разлікі. Але ўмовы, якія вылучылі чыноўнікі — у тым ліку кампенсацыя папярэдніх выдаткаў і іншыя патрабаванні — адштурхнулі інвестара.

Пазней улады зноў заяўлялі пра магчымую рэканструкцыю будынка, аднак грошай на гэта так і не знайшлося. Да 2023 года ідэя стварэння рэабілітацыйнага цэнтра зноў узнімалася на розных нарадах, але канкрэтных рашэнняў не прынялі. У выніку ў 2025 годзе будынак школы знеслі.

Экскаватар літаральна разбіраў сцены, якія памятаюць больш за стагоддзе гісторыі вёскі. Разам з імі, як кажуць мясцовыя жыхары, знікла і надзея на тое, што ў населеным пункце з’явіцца новая ўстанова або інвестыцыйны праект.

Падобныя гісторыі паказваюць, што праблема закрыцця адукацыйных устаноў у рэгіёнах мае комплексны характар. Скарачэнне насельніцтва, адток моладзі ў гарады, недахоп дзяцей і адсутнасць інвестараў прыводзяць да таго, што школы і дзіцячыя сады паступова знікаюць з карты беларускіх вёсак і невялікіх гарадоў.

Чытайце таксама: Як «уваскрэслая» вёска зноў памірае: у Лёзненскім раёне плануюць «ліквідаваць» Бель