З карты Беларусі зніклі яшчэ пяць населеных пунктаў. Чаму вёскі працягваюць выміраць?

На сайце «Белгеадэзіі» абнавілі інфармацыйны бюлетэнь «Змены найменняў геаграфічных аб’ектаў Рэспублікі Беларусь». З яго вынікае, што ў канцы чэрвеня афіцыйна спынілі існаванне яшчэ пяць населеных пунктаў.

Рашэнні аб іх ліквідацыі былі прынятыя 23–25 чэрвеня.

Чытайце таксама: Яшчэ адна вёска знікла з мапы Беларусі. Што вядома пра Саладоўню на Кругляншчыне

Якія населеныя пункты зніклі

У Віцебскай вобласці больш не існуюць наступныя вёскі:

• Алашкаўшчына (Курапольскі сельсавет, Пастаўскі раён);
• Мацковічы (Камайскі сельсавет, Пастаўскі раён);
• хутар Ерынава (Камайскі сельсавет);
• хутар Падсосна (Камайскі сельсавет).

У Брэсцкай вобласці ліквідавалі вёску Крывое Сяло (Альхоўскі сельсавет, Ляхавіцкі раён).

Як вынікае з апошніх дадзеных, з пачатку 2026 года ў Беларусі афіцыйна зніклі ўжо 18 населеных пунктаў.

За дзесяць гадоў краіна страціла каля 400 вёсак

Знікненне вёсак — не адзінкавыя выпадкі. За апошняе дзесяцігоддзе ў Беларусі перасталі існаваць каля 400 населеных пунктаў. Частку з іх ліквідавалі, іншыя былі далучаныя да суседніх вёсак або гарадоў.

Адначасова скарачаецца і колькасць гарадскіх пасёлкаў. Калі параўноўваць з пачаткам 2010-х гадоў, з карты краіны фактычна зніклі населеныя пункты, дзе сумарна пражывалі сотні тысяч чалавек.

Чаму беларускія вёскі пустуюць

Прычыны заняпаду вёскі — не толькі дэмаграфічныя, але і эканамічныя.

Паводле Белстата, узровень беднасці ў сельскай мясцовасці застаецца вышэйшым, чым у гарадах. Тут менш працоўных месцаў, ніжэйшыя заробкі і больш высокая смяротнасць.

Менавіта таму моладзь усё часцей пераязджае ў буйныя гарады або з’язджае за мяжу, а многія вёскі паступова застаюцца без жыхароў.

Адным з найбольш прыкметных наступстваў гэтага працэсу стаў продаж былых школ і дзіцячых садкоў. Праз змяншэнне колькасці дзяцей дзяржава закрывае і выстаўляе на продаж малакамплектныя ўстановы адукацыі, бо іх утрыманне лічыцца эканамічна неапраўданым.

Для мясцовых жыхароў гэта часта становіцца яшчэ адным сігналам, што населены пункт губляе перспектывы развіцця. Калі ў вёсцы няма школы і дзіцячага садка, маладыя сем’і значна радзей выбіраюць яе для жыцця.

Нават рэгіёны з найвышэйшай нараджальнасцю сутыкаюцца з праблемамі

Паводле афіцыйнай статыстыкі, у 2025 годзе сумарны каэфіцыент нараджальнасці ў Беларусі знізіўся з 1,08 да 1,03 дзіцяці на адну жанчыну, а натуральнае змяншэнне насельніцтва павялічылася з 56 тысяч да 62 тысяч чалавек.

Лідарам па нараджальнасці стала Брэсцкая вобласць, дзе гэты паказчык склаў 1,34 дзіцяці на жанчыну — самы высокі ў краіне. Для параўнання, у Мінску ён склаў толькі 0,67.

Аднак нават у Брэсцкай вобласці ўжо назіраецца скарачэнне колькасці дзяцей. У 2025/2026 навучальным годзе ў школах рэгіёна навучаліся 168,6 тысячы вучняў, што на 3,6 тысячы менш, чым годам раней. Колькасць першакласнікаў за год зменшылася адразу на 1,5 тысячы чалавек.

Чытайце таксама: Як змянілася колькасць школьнікаў у Брэсцкай вобласці за пяць год

Насельніцтва Беларусі працягвае змяншацца

Паводле Белстата, за 2024 год насельніцтва Беларусі скарацілася амаль на 0,5% і склала 9 109 280 чалавек.

За апошнія пяць гадоў краіна страціла каля 301 тысячы жыхароў, а з 2000 года — амаль 893 тысячы.

Пры гэтым афіцыйная статыстыка не ўлічвае ўсіх грамадзян, якія пасля 2020 года выехалі за мяжу. Раней прадстаўнікі беларускіх уладаў самі прызнавалі, што краіну маглі пакінуць некалькі соцень тысяч чалавек.

Ліквідацыя чарговых вёсак – працяг доўгатэрміновай тэндэнцыі, што адлюстроўвае дэмаграфічныя і эканамічныя праблемы беларускай сельскай мясцовасці.

Чытайце таксама: У Беларусі працягваюць прадаваць дзіцячыя садкі і школы. Чаму вёскі застаюцца без дзяцей?