Кватэр для маючых патрэбу будуюць усё менш. А людзей тым часам не перасяляюць або плануюць знесці іх дамы

За студзень — жнівень 2026 года ў Беларусі пабудавалі 19 615 кватэр для грамадзян, якія маюць патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў.

Чытайце таксама: У Зялёным Боры дом 1951 года чакае капрамонту, пакуль у пасёлку рыхтуюцца да «Дажынак». Жыльцы паскардзіліся ўладам

Пяць гадоў таму, за такі ж перыяд 2021 года, іх было 29 169. Гэта значыць, што колькасць такога жылля скарацілася прыкладна ў паўтара раза, заўважыла інфармацыйнае агенцтва «Позірк», аналізуючы дадзеныя Нацыянальнага статыстычнага камітэта.

Пры гэтым колькасць людзей, якія чакаюць паляпшэння жыллёвых умоў, застаецца вялікай. 22 верасня Аляксандр Лукашэнка заявіў, што ў Беларусі на ўліку знаходзяцца 542 тысячы сем’яў, якія маюць патрэбу ў жыллі.

На фоне гэтых лічбаў неадназначна выглядае сітуацыя са старым жыллёвым фондам. У адных выпадках дамы прызнаюць непрыдатнымі і гадамі не могуць разабрацца з іх далейшым лёсам. У іншых людзі працягваюць жыць у старой забудове і чакаюць перасялення. А часам прыватныя дамы, у якія жыльцы ўкладалі свае грошы, плануюць знесці ўжо дзеля новай шматпавярховай забудовы.

У Баранавічах разбіраюць дом, які прастаяў амаль 80 гадоў

У цэнтры Баранавічаў пачалі разбіраць двухпавярховы драўляны дом №5 на вуліцы Міцкевіча. Пра гэта пісаў «Наш край».

Дом пабудавалі ў 1947 годзе — неўзабаве пасля вайны. Амаль восем дзесяцігоддзяў ён быў часткай гарадской забудовы. Цяпер яго разбіраюць па заяўцы ЖРЭУ.

Яшчэ ў 2008 годзе Брэсцкі аблвыканкам прызнаў гэтыя дамы неадпаведнымі санітарным нормам і непрыдатнымі для пражывання. Большасць жыхароў рассялілі.

Аднак пасля гэтага пустыя будынкі яшчэ доўга заставаліся ў цэнтры горада. У 2024 годзе там пачалі разбіраць драўляныя хлявы, якія раней выкарыстоўваліся для захоўвання вугалю і дроў.

Гэта паказвае, што само рассяленне жыхароў не заўсёды азначае хуткае выкарыстанне тэрыторыі. Пустыя дамы могуць заставацца ў гарадской забудове яшчэ доўгі час.

Чытайце таксама: В центре Барановичей разбирают дома с историей. Что придет им на смену?

У Камянцы сотні пустуючых дамоў

Падобная праблема ёсць і ў Камянецкім раёне. 15 верасня на сесіі раённага Савета дэпутатаў начальніца аддзела ЖКГ райвыканкама Іна Шацілa паведаміла, што ў Адзіным рэестры пустуючых дамоў знаходзяцца 324 аб’екты.

У 2026 годзе ў гаспадарчы абарот ужо ўключылі 23 дамы і 6,4 га вызваленай зямлі. Але вялікая частка працы яшчэ не завершаная.

Па 123 дамах улады не скончылі пошук і апавяшчэнне праваўладальнікаў. Яшчэ па 46 дамах уладальнікі раней заявілі, што збіраюцца зноў імі карыстацца. Адведзены для гэтага год ужо скончыўся, але на 15 верасня ўлады яшчэ не вызначыліся з іх далейшым лёсам.

Раней пытанні да працы мясцовых уладаў узнікалі і ў пракуратуры Камянецкага раёна. Улетку яна выявіла пустуючыя дамы, якімі доўгі час не займаліся, а таксама будынкі, якія адпавядалі крытэрам пустуючых, але працэдуру па іх не пачыналі. На некаторых участках пасля зносу дамоў зямля замест далейшага выкарыстання зарастала дрэвамі і кустамі.

Чытайце таксама: «А калі ў тваёй кватэры ўсё зробяць без цябе?» Жыхароў магілёўскай шматпавярхоўкі просяць выселіцца на час капрамонту

У Магілёве людзі чакаюць перасялення, а побач плануюць новую забудову

Іншая сітуацыя склалася ў Магілёве. Жыхарка горада апублікавала відэа, на якім паказала ўмовы каля дома на вуліцы Ленінскай, 83.

Паводле яе слоў, людзі жывуць у старым прыватным доме побач з сучасным корпусам Беларуска-Расійскага ўніверсітэта, плошчай Леніна і адміністрацыйнымі будынкамі. На відэа — зарослая тэрыторыя, высокая крапіва, грунтовая дарога і праблемы з водаадводам.

«Дзе цывілізацыя? БРУ… Плошча Леніна, аблвыканкам — усё прыгожа. Сучасны горад Магілёў. І вось ідзём сюды. Дом, які не знеслі… І вось што мы бачым. Гэта ўсё не прыбіраецца, не косіцца. Крапіва вышэйшая за рост чалавека. Як сюды правесці дровы? Сток для вады таксама зарос. Людзі з трушчоб», — распавяла яна ў роліку.

@margirito.alanito #могилев #благоустройство #снос #впонедельникдойдетдолукашенко #беларусь ♬ оригинальный звук — История одного дома Могилев

Тэрыторыю на перасячэнні вуліцы Ленінскай і праспекта Міра гарадскія ўлады ўжо даўно разглядаюць пад новую жылую забудову.

Раней там прапаноўвалі пабудаваць два шматкватэрныя дамы-блізняты, а таксама добраўпарадкаваць тэрыторыю: зрабіць двары, дзіцячыя пляцоўкі, зоны адпачынку, паркоўкі і азеляненне.

Атрымліваецца сітуацыя, калі планы па развіцці тэрыторыі існуюць, але частка старой забудовы ўсё яшчэ застаецца на месцы, а людзі працягваюць чакаць вырашэння пытання з жыллём.

Чытайце таксама: Продать нельзя снести. Лукашенко поставил вертикали задачу решить вопрос с заброшенными домами на селе

У Бабруйску 59 прыватных дамоў плануюць знесці дзеля новага мікрараёна

Ёсць і іншы бок гэтай праблемы. У Бабруйску новую забудову плануюць стварыць на тэрыторыі, дзе цяпер знаходзіцца прыватны сектар.

Праект мікрараёна на мяжы Ленінскага і Першамайскага раёнаў ахоплівае 16 гектараў і прадугледжвае будаўніцтва 14 шматпавярховых дамоў. Для гэтага плануюць знесці 59 прыватных жылых дамоў.

18 верасня ў Бабруйскім гарвыканкаме прайшло грамадскае абмеркаванне плана забудовы ў межах Георгіеўскага праспекта, вуліц Мінскай, Шміта і Валадарскага. Пра гэта пісаў komkur.info.

Жыхароў найбольш цікавіла, калі пачнецца знос іх дамоў. Для часткі людзей сітуацыя выглядала праблематычна: яны ўкладвалі грошы ў рамонт, праводзілі газ, будавалі новыя дамы на месцы старых бацькоўскіх.

Прадстаўнікі ўлады заявілі, што ў выпадку зносу жыхарам павінны прапанаваць добраўпарадкаваныя кватэры альбо выплаціць грашовую кампенсацыю.

Але дакладнай даты пачатку зносу на сустрэчы не назвалі. Пакуль вядома толькі, што рэалізацыя праекта новага жылога масіва разлічаная да 2035 года.

Чытайце таксама: У вёсцы Красны Бераг Быхаўскага раёна пустуюць дамы: беларусы б’юць трывогу з-за вымірання вёскі

Новых кватэр менш, а праблемы са старым жыллём застаюцца

Праблема жылля ў Беларусі складаецца не толькі ў колькасці новых кватэр.

З аднаго боку, сотні тысяч сем’яў стаяць на ўліку як маючыя патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў, а за апошнія пяць гадоў колькасць пабудаваных для іх кватэр прыкметна знізілася.

З другога — у гарадах застаецца стары і пустуючы жыллёвы фонд. Частку дамоў рассяляюць і разбіраюць, частка гадамі чакае свайго лёсу. Ёсць і жыхары, якія працягваюць жыць у старой забудове, пакуль планы па яе рэканструкцыі застаюцца на ўзроўні праектаў.

А ў Бабруйску людзі сутыкнуліся ўжо з іншай сітуацыяй: іх дамы плануюць знесці, каб на вызваленай тэрыторыі пабудаваць новы мікрараён.

У выніку праблема выглядае супярэчліва: адным людзям не хапае новага жылля, іншыя чакаюць перасялення са старых дамоў, а трэція рызыкуюць страціць прыватнае жыллё дзеля новай забудовы, не ведаючы нават дакладных тэрмінаў.

Чытайце таксама: Чаму жыхары Крычава не могуць дамагчыся капітальнага рамонту? Яны сцвярджаюць, што дом разбураецца дзесяцігоддзямі