Крыжы зніклі, а адказаў няма: што сталася з вялікімі нямецкімі могілкамі ў Рагачоўскім раёне

Крыжы зніклі некалькі гадоў таму

На тэрыторыі каля вёскі Хадасовічы знаходзяцца нямецкія вайсковыя могілкі, дзе пахаваныя каля 380 салдат, якія загінулі падчас Другой сусветнай вайны. Аб’ект мае афіцыйны статус пахавання замежных вайскоўцаў, а яго ахоўная зона займае каля 1325 квадратных метраў.

Чытайце таксама: «У нас есть просьба к вам». У властей Бреста нет денег на восстановление памятников на Тришинском кладбище

Як заўважыў «Флагшток», на нядаўнім відэа крыжоў на магілах ужо не было. Пры гэтым на здымках Google Maps за 2021 год яны яшчэ захаваліся, хоць частка ўжо ляжала на зямлі.

Журналісты паспрабавалі высветліць сітуацыю праз мясцовыя ўлады. У сельсавеце паведамілі, што могілкі не знаходзяцца ў іх на балансе, таму яны не валодаюць інфармацыяй. У райвыканкаме ж адмовіліся даваць тлумачэнні па тэлефоне.

Тлумачэнні знайшліся на форумах

Адказ часткова знайшоўся ў інтэрнэт-каментарах і на фотаздымках. Карыстальнікі яшчэ некалькі гадоў таму пісалі, што драўляныя крыжы пачалі гніць і падаць. Частку з іх прыбралі, а за самімі могілкамі доўгі час даглядала адна сям’я.

На фатаграфіі 2022 года ў «Яндэкс.Картах» крыжоў ужо няма, але бачная шыльда на нямецкай і рускай мовах. У ёй паведамляецца, што старыя пашкоджаныя надмагіллі былі дэмантаваныя дзеля бяспекі, а далейшыя работы па ўтрыманні пахаванняў запланаваныя.

На шыльдзе можна разабраць лагатып нямецкай арганізацыі Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge e. V., якая займаецца доглядам вайсковых пахаванняў. Аднак свежых згадак пра Хадасовічы на яе сайце або старонках у сацсетках няма.

Паводле некаторых звестак, гэтыя могілкі былі добраўпарадкаваныя ў 1999 годзе дзякуючы Францу Мазеру і нямецкай арганізацыі «Беларусь-Інтэрнэшнл». У 2011 годзе шэфства над пахаваннем узяла грамадская арганізацыя «Памяць».

Праблемы з могілкамі ўзнікаюць не толькі ў Рагачоўскім раёне

Пытанні да стану пахаванняў узнікаюць і ў іншых рэгіёнах Беларусі. Жыхары аграгарадка Ісерна ў Слуцкім раёне скардзіліся на траву, якая вырасла вышэй за агароджу, а частка плотаў пачала разбурацца.

У Турцы Чэрвеньскага раёна мясцовы жыхар паказваў паваленыя пралёты агароджы і сцвярджаў, што рамонт быў выкананы няякасна.

У Аршанскім раёне восенню 2025 года жыхары паведамлялі пра дзясяткі паваленых і разбітых помнікаў на старых могілках. У сацсетках людзі скардзіліся, што іх ранейшыя звароты наконт падобных выпадкаў заставаліся без рэакцыі.

На дадзены момант вялікія нямецкія могілкі ў Рагачоўскім раёне ўжо некалькі гадоў застаюцца без крыжоў, а выразных тлумачэнняў таго, калі і ў якім выглядзе іх плануюць аднавіць, так і не з’явілася.

Сёння адзін клік ці падабайка могуць каштаваць занадта дорага. Гісторыя вашага браўзэра не павінна быць падставай для пераследу. BGlobal VPN. цалкам шыфруе ваш трафік. Заставайцеся ў бяспецы.

Спасылка на падключэнне BGlobal VPN – тут

Чытайце таксама: У Беларусі зацвердзілі новыя правілы дагляду за могілкамі: хто цяпер адказвае за смецце і беспарадак?