Клімавічы ў лічбавым фармаце: свінакомплекс, які абяцае больш, чым гарантуе

У Клімавіцкім раёне працягваецца будаўніцтва буйнога свінагадоўчага комплексу, які падаецца як прыклад сучаснай, «разумнай» сельскай гаспадаркі. Праект рэалізуюць у межах дзяржаўнай праграмы развіцця паўднёва-ўсходняй часткі Магілёўскай вобласці — з акцэнтам на лічбавізацыю і павелічэнне вытворчасці.

Чытайце таксама: У Гомельскім раёне будуюць свінакомплекс на 100 тысяч галоў. Гэта абурыла жыхароў

Ідэя выглядае амбіцыйна: мінімум ручной працы, максімум аўтаматыкі. На комплексе плануюць выкарыстоўваць датчыкі, сістэмы анлайн-кантролю і іншыя тэхналогіі, якія павінны спрашчаць кіраванне вытворчасцю і павышаць яе эфектыўнасць.

Пэўная база для гэтага ўжо ёсць. Некалькі гадоў таму ў раёне запусцілі рэпрадуктар на 3,6 тысячы свінаматак. Цяпер будуецца другая чарга — комплекс па адкорме, разлічаны на 51 тысячу галоў у год. Паводле афіцыйнай інфармацыі, гатоўнасць аб’екта дасягнула каля 85%, а запуск плануюць ужо ў чэрвені.

Калі праект выйдзе на поўную магутнасць, улады разлічваюць на істотны рост: пагалоўе свіней у раёне павінна падвоіцца, а вытворчасць свініны — вырасці ў некалькі разоў.

Што стаіць за абяцаннямі ўладаў

Але паміж заяўленымі планамі і рэальным вынікам часта ўзнікае разрыў. Для Магілёўскай вобласці гэта не новая сітуацыя: гучныя прагнозы ў сельскай гаспадарцы гучаць рэгулярна, аднак іх выкананне не заўсёды адпавядае чаканням. На месцах працягваюць узнікаць праблемы — ад недахопу кадраў да пытанняў эфектыўнасці ўжо існуючых прадпрыемстваў.

На некаторых прадпрыемствах Магілёўскай вобласці супрацоўнікі заўважалі, што жывёлу маглі недакармліваць, альбо даваць салому, змяшаную з гноем. Так, у Асіповіцкім раёне былая супрацоўніца прадпрыемства «Авангард-ніва» распавяла ў TikTok пра тое, як начальства прымушала яе ўтойваць гібель жывёлы і дрэнныя ўмовы, у якіх тая знаходзілася. Гэта, у сваю чаргу, перарасло ў канфлікт з кіраўніцтвам арганізацыі, а таксама паказала на існуючыя хібы ў сістэме сельскай гаспадаркі.

У кантэксце агульнай сітуацыі з сельгасамі новы комплекс у Клімавічах выглядае не толькі як крок наперад, але і як рызыкоўная стаўка: бо перадавыя тэхналогіі самі па сабе не вырашаюць сістэмных хібаў у сельскай гаспадарцы. А кіраўніцтвы сельгаспрадпрыемстваў, як у выпадку «Авангард-нівы», неахвотна прызнаюць і выпраўляюць гэтыя хібы.

Чытайце таксама: Былую супрацоўніцу сельгаса накіравалі на псіхіятрычную экспертызу пасля скаргаў на парушэнні на ферме

Наступствы такіх праектаў

Падобны па маштабе праект плануюць рэалізаваць і ў Гомельскай вобласці. Гэта сведчыць пра тое, што ўлады робяць стаўку менавіта на буйныя прамысловыя комплексы як аснову развіцця галіны.

Аднак такі падыход выклікае пытанні з боку эколагаў і мясцовых жыхароў. Свінакомплексы вялікага тыпу традыцыйна нясуць значную нагрузку на навакольнае асяроддзе. Гаворка ідзе не толькі пра непрыемныя пахі, але і пра магчымыя наступствы для глебы і вады — у тым ліку праз адходы жыццядзейнасці жывёл.

У іншых рэгіёнах Беларусі ўжо ўзнікалі канфлікты вакол падобных аб’ектаў. Людзі скардзіліся на пагаршэнне якасці жыцця, забруджванне і недастатковы кантроль за працай комплексаў. Такія прыклады паказваюць, што пытанні экалогіі часта адыходзяць на другі план у параўнанні з вытворчымі паказчыкамі.

У выніку клімавіцкі праект выглядае як спроба сумясціць тэхналагічны прагрэс і эканамічны рост. Але наколькі гэтая мадэль будзе ўстойлівай — пакуль адкрытае пытанне. Бо за сучаснымі рашэннямі і прыгожымі лічбамі стаяць фактары, якія не вырашаюцца адной аўтаматызацыяй.

Чытайце таксама: Пад Гомелем будуюць свінакомплекс на 100 тысяч галоў: што гэта значыць для экалогіі?