Як «уваскрэслая» вёска зноў памірае: у Лёзненскім раёне плануюць «ліквідаваць» Бель

У Лёзненскім раёне плануюць «ліквідаваць» вёску Бель — адпаведнае грамадскае абмеркаванне праводзіць Бабінавіцкі сельсавет. Прычына, згодна з афіцыйным паведамленнем, — «адсутнасць капітальнай забудовы і зямельных участкаў».

Чытайце таксама: У Горацкім раёне прадаюць былы будынак дзіцячага садка — пад знос

Бель да апошняга часу ўваходзіла ў спіс так званых «уваскрэслых вёсак» — тых, што былі цалкам спаленыя нацыстамі падчас Вялікай Айчыннай вайны, але пазней адноўленыя. Назвы такіх вёсак выбітыя на сімвалічных Дрэвах жыцця ў мемарыяльным комплексе Хатынь.

Але «ўваскрасенне» Белі аказалася недаўгавечным: вёска знікла, а цяпер пад пагрозай і сама назва месца, дзе некалі жылі людзі. Нагадаем, што ў 2009 годзе ў вёсцы пражывала 6 чалавек. І з таго часу іх колькасць працягвае змяншацца.

400 беларускіх вёсак — у мінулым

Сітуацыя з Бель — частка агульнай тэндэнцыі. За апошнія 10 гадоў у Беларусі знікла каля 400 вёсак. Частку проста выключылі з адміністрацыйных рэестраў, частку далучылі да іншых тэрыторый.

У 2012 годзе ў краіне налічвалася 23 389 сельскіх населеных пунктаў, у 2024-м — ужо 22 991. Гэтае скарачэнне закранула больш за 300 тысяч чалавек, што блізка да насельніцтва Берасця.

Пры гэтым перыядычна з’яўляюцца і новыя вёскі для сталага пражывання, але іх занадта мала, каб збалансаваць страты.

@365bel В Беларуси исчезает все больше деревень. Заброшенные дома сносят, а деревянные хатки, что стояли десятилетиями, уходят в прошлое. Видео с разрушением одного из таких домов появилось в соцсетях и сильно тронуло людей. Многие пользователи отмечают — в деревнях жила история, души людей. «Сижу и плачу… Так горько, словно человека хоронят. У дома тоже есть душа», — пишут в комментариях. Кто-то рассказывает, как молодая семья хотела купить заброшенный дом, но власти отказали. Дом просто снесли, теперь на его месте пустырь. За последнее десятилетие в Беларуси исчезло около 400 деревень. Число городских поселков тоже сокращается: с 92 в 2012 году до 85 в 2024-м. Это затронуло жизнь более 300 тысяч человек — как население Бреста. Почему это происходит? В деревнях выше бедность, меньше социальной поддержки, высокая смертность и почти нет рабочих мест. Люди вынуждены уезжать в города. #беларусь #деревня #беларусьновости ♬ original sound — 365bel

Чаму беларускія вёскі паміраюць

Паводле дадзеных Белстата, асноўныя прычыны — не толькі дэмаграфічныя, але і сацыяльна-эканамічныя.

• Беднасць і недахоп падтрымкі

У сельскай мясцовасці за рысай беднасці жыве 5,8% людзей — удвая больш, чым у гарадах. Узровень сацыяльнай падтрымкі ніжэйшы, а мінскія сем’і атрымліваюць ільготы амаль у два разы большыя, чым сельскія.

• Высокая смяротнасць

У вёсках яна істотна вышэйшая праз горшую даступнасць медыцыны і сацыяльных паслуг.

• Адсутнасць працы

Маленькі попыт на працоўную сілу змушае жыхароў з’язджаць у буйныя гарады.

Што будзе з Беллю далей

Калі грамадскае абмеркаванне не выявіць пярэчанняў, вёску афіцыйна ліквідуюць. Гэта азначае, што:

• тэрыторыя страціць назву,
• месца канчаткова знікне з адміністрацыйных спісаў,
• у гісторыі застанецца толькі памяць аб трагедыі ваеннага часу і няўдалай спробе «ўваскрэсіць» жыццё пасля катастрофы.

Краіна, дзе ўсё часцей знікаюць цэлыя населеныя пункты, рызыкуе страціць не толькі геаграфічныя аб’екты, але і частку сваёй культурнай і гістарычнай ідэнтычнасці.

Чытайце таксама: «Так горка, нібы чалавека хаваюць»: у беларускіх вёсках зносяць старыя хаты