«Ён яшчэ цёплы»: што былыя зняволеныя расказалі пра смерць палітвязня Дзмітрыя Шлетгаўэра ў калоніі

Атрымаў 12 гадоў калоніі і памёр праз некалькі дзён пасля этапавання

Дзмітрый Шлетгаўэр нарадзіўся ў Расіі, але з 2018 года жыў у Беларусі на падставе віду на жыхарства. Ён працаваў у Камянцы Брэсцкай вобласці на прадпрыемстве па вытворчасці палімернай прадукцыі і ўпакоўкі.

Чытайце таксама: «Его супруге помогает справляться маленький сын». О погибшем в колонии Шлетгауэре рассказали его родные и знакомые

Мужчыну затрымалі восенню 2023 года па «палітычных» артыкулах і ўтрымлівалі ў брэсцкім СІЗА № 7. Пакуль ён быў за кратамі, у яго нарадзіўся сын. Паводле «Зеркала», за час зняволення ў Шлетгаўэра ўзніклі праблемы са здароўем: на нервовай глебе ён палысеў, яго непакоіў варыкоз.

Улетку 2024 года Шлетгаўэра асудзілі да 12 гадоў зняволення па абвінавачваннях у шпіянажы (артыкул 358 Крымінальнага кодэкса) і садзейнічанні экстрэмісцкай дзейнасці (частка 1 артыкула 361-4). Суд праходзіў у закрытым рэжыме, таму сутнасць абвінавачванняў невядомая. У пачатку кастрычніка 2024 года мужчыну этапавалі ў магілёўскую папраўчую калонію № 15. Там яго змясцілі ў штрафны ізалятар — паводле былых зняволеных, такая практыка ўжывалася ў дачыненні да палітвязняў пасля прыбыцця ў калонію.

11 кастрычніка 2024 года Шлетгаўэра знайшлі мёртвым. У пасведчанні аб смерці пазначаная «механічная асфіксія», што азначае ўдушэнне (так у пасведчаннях часта пазначаюць суіцыд, але кіраўніцтва калоніі не паведаміла родным Дзмітрыя падрабязнасці). Праваабаронцам стала вядома пра трагедыю пазней — інфармацыя пра смерць палітвязня з’явілася 1 лістапада 2024 года.

Пасля смерці забаранілі званкі

Пра тое, што адбывалася ў калоніі пасля трагедыі, паведамляе «Берасцейская Вясна». Праваабаронцы паразмаўлялі з былымі зняволенымі ПК-15, якія ў той час знаходзіліся там.

Валянцін Стэфановіч, якога незадоўга да гэтага часова вызвалілі з памяшкання камернага тыпу, расказаў, што пра смерць палітвязня ў штрафным ізалятары хутка даведаліся іншыя вязні. Пасля здарэння іх на некалькі тыдняў перасталі вадзіць на званкі да родных: адміністрацыя, паводле яго слоў, асцерагалася, што інфармацыя выйдзе за межы калоніі.

Пазней званкі аднавілі, але зняволеных з «экстрэмісцкага» прафілактычнага ўліку сталі заводзіць да тэлефона па адным, каб аператыўны супрацоўнік мог слухаць іх размовы з роднымі. Стэфановіч таксама паведаміў, што аднаго палітвязня пасля гэтага каля месяца ўтрымлівалі ў штрафным ізалятары за распаўсюджванне інфармацыі.

«Ён яшчэ цёплы»

Адзін з былых зняволеных, імя якога не называецца з меркаванняў бяспекі, расказаў, што ў тую ноч у штрафным ізалятары знаходзіўся вязень, які чуў мітусню ў калідоры. Паводле яго слоў, той пазнаў голас аператыўніка Іллі Кіслякова, які даставаў цела Шлетгаўэра з пятлі. Сведка перадаў пачутую фразу: «Ён яшчэ цёплы».

Пасля трагедыі сярод вязняў распаўсюджваліся розныя чуткі пра смерць Шлетгаўэра. Адзін з былых зняволеных меркаваў, што некаторыя з іх маглі наўмысна распаўсюджвацца, каб схаваць сувязь здарэння з утрыманнем палітвязняў у штрафным ізалятары.

Чытайце таксама: «Не стало любимого сыночка». В могилевской колонии умер политзаключенный?

Родныя не верылі ў самагубства

Паводле інфармацыі, якую «Зеркалу» перадаў знаёмы сям’і, родныя Шлетгаўэра не верылі, што ён сам вырашыў скончыць жыццё. У яго быў маленькі сын, ён меў планы і збіраўся пісаць прашэнне аб памілаванні. Паводле крыніцы, у СІЗА мужчына казаў родным, што да яго ставіліся добра.

Былыя палітвязні таксама выказвалі розныя меркаванні пра тое, што магло прывесці да трагедыі. Валянцін Стэфановіч меркаваў, што ціск з боку адміністрацыі ў першыя дні ў калоніі мог моцна паўплываць на Шлетгаўэра. Ён расказваў пра практыку так званага знаёмства з начальствам, падчас якога вязням пагражалі і абражалі іх. Аднак сам Стэфановіч падкрэсліваў, што не ведае дакладных абставінаў смерці.

Іншы былы палітвязень, Кім Самусенка, меркаваў, што Шлетгаўэр мог не вытрымаць псіхалагічнага напружання. Пры гэтым ён не сцвярджаў, што адміністрацыя мэтанакіравана даводзіла мужчыну да самагубства, і адзначаў, што псіхалагічная трываласць у кожнага чалавека розная.

Пра ціск у калоніі № 15 раней расказваў і іншы былы палітвязень у матэрыяле «Вясны». У гэтай жа калоніі памёр Андрэй Паднябенны, пра якога праваабаронцы пісалі асобна.

Дакладныя абставіны смерці Дзмітрыя Шлетгаўэра дагэтуль застаюцца публічна не высветленымі.

Чытайце таксама: «Не собирался убивать себя». Стала известна причина смерти политзаключенного каменчанина Дмитрия Шлетгауэра