У Касцюковічах з’явіліся прыпынкі з беларускімі пісьменнікамі. Але Дзень пісьменства не пройдзе без ідэалогіі

У Касцюковічах перад Днём беларускага пісьменства ўсталявалі незвычайныя аўтобусныя прыпынкі. Замест стандартных павільёнаў з’явіліся «літаратурныя»: на іх размясцілі партрэты вядомых беларускіх пісьменнікаў і паэтаў, цытаты з твораў, краявіды і выявы мясцовых славутасцяў.

Чытайце таксама: В Костюковичах после визита Лукашенко снимают асфальт, который положили перед его приездом. В чем причина? (видео)

Літаратурную спадчыну хочуць упісаць у штодзённае гарадское асяроддзе

Ідэя сапраўды выглядае цікавей за звычайныя прыпынкі. Атрымалася адначасова добраўпарадкаванне горада і невялікая выстава пад адкрытым небам. У Мінінфарме заявілі, што такім чынам літаратурную спадчыну хочуць упісаць у штодзённае гарадское асяроддзе.

Але ў прыгожага рашэння выявіўся практычны недахоп. Значная частка сцен павільёнаў закрытая выявамі, таму знутры прыпынку можа быць дрэнна відаць аўтобус, які набліжаецца.

З такой жа праблемай раней сутыкнуліся ў Магілёве, дзе ўсталяваныя падобныя павільёны. Пасажыры скардзіліся на непразрыстыя вітражы: каб сачыць за транспартам, даводзіцца выходзіць з прыпынку. Атрымліваецца, сваю культурна-асветніцкую функцыю новыя павільёны выконваюць добра, а вось з асноўнай функцыяй прыпынку ўсё не так адназначна.

З’явіліся яны не выпадкова. 5–6 верасня Касцюковічы прымуць XXXIII Дзень беларускага пісьменства. Сярод асноўных тэм свята ўлады назвалі год беларускай жанчыны, 85-годдзе пачатку Вялікай Айчыннай вайны, юбілеі класікаў беларускай літаратуры і пяцігодку якасці.

У горадзе пройдзе Фестываль кнігі і прэсы. Асобна абяцаюць павільён рэдкай кнігі са старадрукаванымі і мініяцюрнымі выданнямі, факсіміле, а таксама «кабінет пісьменніка» з рукапісамі, фатаграфіямі, асабістымі рэчамі і архіўнымі дакументамі літаратараў. Запланаваныя прэзентацыя «Ад берасцяной граматы — да сучасных рэалій» і экспазіцыя фестывалю паэзіі і аўтарскай песні «Пісьмянкоў луг».

Чытайце таксама: Свята беларускага пісьменства пройдзе ў першы дзень восені

Асобнае памятнае мерапрыемства вырашылі прысвяціць Мікалаю Чаргінцу

Шмат увагі збіраюцца надаць Аркадзю Куляшову і Уладзіміру Карызне. Але не абыдзецца свята і без ідэалогіі. Асобнае памятнае мерапрыемства вырашылі прысвяціць Мікалаю Чаргінцу, які памёр 7 ліпеня 2026 года. Арганізатары згадваюць, што раней на Днях пісьменства ён расказваў публіцы не толькі пра кнігі, але і пра палітыку і пра яе дзяржаўныя «прыярытэты».

І тут узнікае даволі вялікі кантраст з класікамі беларускай літаратуры, чые партрэты цяпер упрыгожваюць Касцюковічы. Чаргінец быў не проста пісьменнікам, а адным з прыкметных прадстаўнікоў праўладнай культурнай сістэмы. У 2001 годзе ён быў даверанай асобай Аляксандра Лукашэнкі на выбарах, а пазней узначаліў створаны пры падтрымцы дзяржавы Саюз пісьменнікаў Беларусі. Арганізацыя з’явілася пасля расколу пісьменніцкай супольнасці і атрымала дзяржаўную падтрымку, Дом літаратара і кантроль над літаратурнымі выданнямі.

Чаргінец падтрымліваў і ціск на незалежную культуру. Напрыклад, ён ухваляў пазбаўленне ліцэнзіі выдавецтва «Логвінаў». Пры гэтым яго ўласная творчасць неаднаразова станавілася прадметам кпінаў і скандалаў праз якасць тэкстаў і вельмі спецыфічныя сцэны ў раманах. У 2022 годзе Лукашэнка прысвоіў яму званне народнага пісьменніка Беларусі — рашэнне таксама выклікала нямала пытанняў у незалежным літаратурным асяроддзі.

Таму называць Чаргінца «народным» можна перш за ўсё ў сэнсе афіцыйнага звання, атрыманага ад дзяржавы. Для значнай часткі незалежнай беларускай культурнай супольнасці ён хутчэй застаўся сімвалам праўладнай літаратуры і рэпрэсіўнай сістэмы, якая выцясняла незалежных аўтараў.

У выніку падрыхтоўка Касцюковічаў да Дня пісьменства атрымалася даволі паказальнай. З аднаго боку — сапраўды сімпатычныя прыпынкі з беларускімі класікамі, рэдкія кнігі, рукапісы і гісторыя літаратуры. З другога — абавязковая ідэалагічная частка з ушанаваннем аднаго з найбольш праўладных і скандальных пісьменнікаў апошніх дзесяцігоддзяў.

Чытайце таксама: Паэтка распавяла пра важнасць выкарыстання беларускай мовы. Але па-расейску