А1 аштрафавалі на 109,7 млн рублёў. А беларусам, якіх перавялі на даражэйшыя паслугі, грошы не вярнулі

Эканамічны суд Мінска аштрафаваў А1 на 109,7 млн рублёў за закрыццё архіўных тарыфаў і перавод абанентаў на больш дарагі план. Але самі карыстальнікі, якіх закранула гэтая гісторыя, грошай са штрафу не атрымліваюць.

Чытайце таксама: Мобильный интернет в Беларуси больше не «безлимитный»: хватит ли 30 ГБ в месяц?

Падобнае пытанне ўзнікла і ў гісторыі з «Белтэлекамам». Кампанія прапанавала абанентам бясплатную на месяц падпіску на сэрвіс «Прэм’ер», папярэдзіўшы, што пасля заканчэння тэрміну з іх рахункаў пачнуць спісваць грошы, калі яны загадзя не адмовяцца ад паслугі. МАРГ прызнаў такую схему парушэннем, але і тут гаворка не дайшла да аўтаматычнага вяртання грошай абанентам.

А1 перавёў абанентаў на даражэйшы тарыф

З 1 чэрвеня 2025 года А1 закрыў архіўныя тарыфныя планы «Без ліміту» і «Без ліміту 2.0». Абанентаў гэтых тарыфаў перавялі на «Драйв Анлім», які каштаваў даражэй.

Сітуацыя выклікала шмат скаргаў. У красавіку 2026 года камісія Міністэрства антыманапольнага рэгулявання і гандлю прызнала дзеянні А1 парушэннем антыманапольнага заканадаўства. Міністэрства палічыла, што кампанія злоўжыла сваім дамінуючым становішчам на рынку.

А1 спрабаваў абскардзіць высновы МАРГ, аднак спрэчка дайшла да суда. Цяпер Эканамічны суд Мінска прызначыў прадпрыемству штраф 109,7 млн рублёў. Яшчэ 2250 рублёў павінна заплаціць службовая асоба кампаніі. Рашэнне пакуль не ўступіла ў законную сілу і можа быць абскарджана.

Пры гэтым штраф накладзены на кампанію, а не выплачваецца непасрэдна людзям, якіх перавялі на даражэйшы тарыф.

«Белтэлекам» хацеў лічыць маўчанне згодай

Іншая сітуацыя адбылася гэтым летам з абанентамі «Белтэлекама». Кампанія разаслала людзям паведамленні пра бясплатны пробны доступ да сэрвісу «Прэм’ер».

Паводле ўмоў прапановы, бясплатны перыяд дзейнічаў з 28 ліпеня да 28 жніўня 2026 года. Пасля гэтага падпіска павінна была стаць платнай — 18 капеек у дзень, калі абанент загадзя не адмовіцца ад яе.

Гэта значыць, карыстальніку прапаноўвалі не пацвердзіць падключэнне паслугі, а наадварот — самастойна ад яе адмовіцца, калі яна яму не патрэбная.

На сітуацыю паскардзіліся абаненты. МАРГ праверыў практыку і прыйшоў да высновы, што маўчанне чалавека нельга лічыць згодай на падключэнне платнай паслугі. Для такой згоды абанент павінен сам здзейсніць прадугледжанае правіламі дзеянне — напрыклад, праз асабісты кабінет, SMS, USSD-запыт ці іншы вызначаны спосаб.

Пасля гэтага «Белтэлекаму» рэкамендавалі змяніць парадак падключэння. Абанентам, якія не давалі згоды, падпіску адключылі.

Аднак грошы, калі яны ўжо былі спісаныя з рахункаў абанентаў, аўтаматычна ім не вярнулі. У выніку праверкі гаворка ішла пра спыненне такой практыкі, а не пра кампенсацыю кожнаму карыстальніку.

Штрафы ёсць, але грошы карыстальнікам не вяртаюцца

У гэтых дзвюх гісторыях розныя абставіны. У выпадку А1 людзей перавялі на больш дарагі тарыф, які МАРГ прызнаў парушэннем антыманапольнага заканадаўства. У выпадку «Белтэлекама» — пра спробу падключаць платную паслугу без выразнай згоды абанента.

Але для саміх карыстальнікаў вынік падобны: рашэнне дзяржаўных органаў або суда не азначае аўтаматычнага вяртання ім грошай.

У выпадку А1 кампанію аштрафавалі на 109,7 млн рублёў, але гэтыя сродкі не з’яўляюцца кампенсацыяй людзям, якія плацілі больш пасля закрыцця старых тарыфаў. У гісторыі з «Белтэлекамам» прадугледжаны іншы механізм рэагавання: кампаніі ўказалі на парушэнне і рэкамендавалі змяніць практыку.

Тым не менш для абанентаў актуальным застаецца пытанне: калі кампанія парушыла правілы ў адносінах да спажыўцоў, ці павінныя людзі самі дамагацца вяртання ўжо спісаных або пераплачаных грошай? У гэтых дзвюх гісторыях аўтаматычнай кампенсацыі для карыстальнікаў не прадугледжана.

Чытайце таксама: «За што я плачу грошы?»: Беларус паскардзіўся ў TikTok на хуткасць інтэрнэту ад «Белтэлекама»