Беларускія сайты часова абмежавалі для карыстальнікаў з-за мяжы праз уразлівасці PHP. Праблема закранула і іншыя краіны

Увечары 21 кастрычніка карыстальнікі за межамі Беларусі сутыкнуліся з праблемамі пры адкрыцці сайтаў беларускіх дзяржаўных СМІ. Сярод іх — інтэрнэт-рэсурсы раённых газет Віцебскай вобласці і гарадской газеты Наваполацка. Наступным днём доступ да сайтаў пачаў аднаўляцца.

Чытайце таксама: «Нічога не грузіць»: беларусы скардзяцца на «Белтэлекам»

Паводле паведамлення хостынг-правайдара hoster.by, замежны ўваходны трафік абмежавалі паводле распараджэння дзяржаўнага органа, які каардынуе кібербяспеку. Прычынай сталі дзве крытычныя ўразлівасці ў PHP — тэхналогіі, якую выкарыстоўваюць для працы вялікай колькасці сайтаў.

Аднак праблема не абмяжоўвалася Віцебшчынай. Абмежаванні закранулі беларускія інтэрнэт-рэсурсы і былі часткай больш шырокай рэакцыі на пагрозу, якая ўзнікла ў розных краінах.

Што за ўразлівасці знайшлі ў PHP?

PHP — гэта мова праграмавання, якая працуе на серверы і дапамагае сайтам апрацоўваць запыты карыстальнікаў, працаваць з базамі даных і ствараць дынамічныя старонкі. Яе выкарыстоўваюць, у прыватнасці, папулярныя сістэмы кіравання сайтамі WordPress, Drupal і Joomla.

20 кастрычніка распрацоўшчыкі PHP папярэдзілі пра дзве крытычныя ўразлівасці, а 21 кастрычніка выпусцілі абнаўленні, якія іх выпраўляюць. Уразлівасці атрымалі ідэнтыфікатары CVE-2026-109618 і CVE-2026-109619. Паводле Еўрапейскага агенцтва па кібербяспецы CERT-EU, кожную з іх ацанілі ў 9,2 бала з 10.

Калі сервер працуе на ўразлівай версіі PHP, зламыснік у пэўных умовах можа выканаць на ім шкоднасны код нават без папярэдняга доступу да сістэмы. Гэта стварае рызыку для самога сайта, даных, якія ён апрацоўвае, і іншых сэрвісаў на тым жа серверы.

Праблема была не ў пэўным пратаколе сувязі, а ў самім PHP. Пры гэтым наяўнасць PHP на сайце не азначае аўтаматычна, што яго можна ўзламаць: рызыка залежыць ад версіі праграмнага забеспячэння, налад і таго, ці ўсталяваныя выпраўленні бяспекі.

Чаму сайты абмежавалі і ў іншых краінах?

Пасля папярэджання пра ўразлівасці дзяржаўныя ўстановы і кампаніі ў розных краінах пачалі абнаўляць сістэмы, а там, дзе хутка ліквідаваць пагрозу было немагчыма, часова адключалі асобныя сайты і анлайн-сэрвісы.

Як паведаміла агенцтва Reuters, меры закранулі дзяржаўныя і грамадскія рэсурсы ў шэрагу краін Еўропы, Азіі і Паўночнай Амерыкі. У Вялікабрытаніі некаторыя сэрвісы таксама часова выводзілі з сеткі.

Брытанскі Нацыянальны цэнтр кібербяспекі рэкамендаваў арганізацыям праверыць, дзе выкарыстоўваецца PHP, як мага хутчэй усталяваць абнаўленні і сачыць за магчымымі спробамі атак. Калі хутка закрыць уразлівасць немагчыма, установа павінна разгледзець часовае адключэнне сістэмы ад публічнага доступу.

Калі беларускія сайты зноў пачалі працаваць?

Паводле паведамленняў беларускіх медыя са спасылкай на hoster.by, раніцай 22 кастрычніка доступ да сайтаў з-за мяжы аднаўляўся. Правайдар паведаміў, што для кліентаў віртуальнага хостынгу ўсталявалі абнаўленні PHP, якія закрываюць уразлівасці, пасля чаго часовыя абмежаванні знялі.

Праблемы з адкрыццём беларускіх сайтаў былі звязаныя з часовымі мерамі кібербяспекі. Публічных звестак пра тое, што ўразлівасці прывялі да паспяховага ўзлому менавіта гэтых сайтаў, не было.

Чытайце таксама: Горацкая калонія запрашае вучыцца ў чатырох дзяржаўных ВНУ. Што абяцаюць абітурыентам?