У Песках адновяць гатычную браму сядзібы Пуслоўскіх. А што будзе з самой сядзібай?

У аграгарадку Пескі Бярозаўскага раёна плануюць адрамантаваць паўночную браму былой сядзібы Пуслоўскіх.

Чытайце таксама: Франтишек Ящольд – автор проекта дворца Пусловских в Коссово. Посмотрели, где еще оставил свой след известный зодчий

Тэндарную заяўку на распрацоўку праграмы работ заўважыў тэлеграм-канал «Спадчына», а дакументацыю размясцілі на партале дзяржаўных закупак.

Гаворка ідзе пра адзін з найбольш пазнавальных элементаў былога сядзібна-паркавага комплексу. Брама мае выгляд невялікага замка: дзве масіўныя круглыя вежы з зубчастымі завершаннямі злучаныя шырокім спічастым праездам. Паміж імі захавалася імітацыя паднятай ахоўнай рашоткі.

Што хочуць зрабіць

Згодна з дакументацыяй, помніку патрэбная замена тынкоўкі і фарбавальнага пласта на плошчы больш за 400 квадратных метраў. Таксама зафіксавана частковае разбурэнне цаглянай муроўкі сцен і цокаля.

Праграму работ павінны распрацаваць за 20 працоўных дзён. Сам рамонт плануюць фінансаваць з мясцовага сельскага бюджэту.

Пры гэтым асобны праект рэстаўрацыі распрацоўваць не будуць. Работы аформлены як бягучы рамонт, а для помнікаў трэцяй катэгорыі ў такім выпадку дастаткова праграмы работ, якую зацвярджае мясцовы выканкам.

Паўночную браму пабудавалі ў 1830–1840-х гадах пры Францішку Пуслоўскім. Яна выкананая ў замкава-гатычным стылі. Акрамя дзвюх вежаў і цэнтральнага праезду, будынак мае нізкія вартоўні па баках, аркатурныя паясы і вузкія вокны-байніцы.

Брама была адным з парадных уездаў у сядзібна-паркавы комплекс Пуслоўскіх, які фармаваўся яшчэ з канца XVIII стагоддзя на беразе возера Чорнае.

Ад палаца да сядзібнага дома

Гісторыя комплексу звязаная з вядомым родам Пуслоўскіх. У канцы XVIII — пачатку XIX стагоддзя тут пачалі ствараць вялікую сядзібу з паркам і гаспадарчымі пабудовамі.

Галоўны мураваны палац згарэў у 1843 годзе. Адбудоўваць яго ўладальнікі не сталі. Замест гэтага пад жыллё прыстасавалі драўляны будынак стайні, перанёсшы туды частку захаваных рэчаў.

Пасля гэтага менавіта ўязныя брамы сталі аднымі з найбольш выразных архітэктурных элементаў комплексу.

Да сёння ў Песках захаваліся сядзібны дом, частка парку і іншыя гістарычныя пабудовы. У парку растуць, у тым ліку, рэдкія для Беларусі пароды дрэў.

Сядзібны дом ужо спрабавалі прадаць

Пытанне пра лёс самога сядзібнага дома ўзнікала некалькі гадоў таму. У 2020 годзе будынак у Песках выстаўлялі на аўкцыён.

Тады гаворка ішла пра будынак плошчай 653 квадратныя метры. У дакументах ён значыўся як раённы цэнтр юных турыстаў, але гістарычна гэта той самы будынак, які ўваходзіць у былы комплекс Пуслоўскіх.

Пачатковы кошт нерухомасці складаў 81 тысячу рублёў. Паводле апісання, у будынку былі вада, электрычнасць і ацяпленне. Побач знаходзіцца возера Чорнае, а за некалькі кіламетраў — возера Белае.

Пры гэтым невядома, ці пасля таго аўкцыёну ў сядзібнага дома з’явіўся новы ўласнік.

Яшчэ адна спадчына Пуслоўскіх

Прозвішча Пуслоўскіх добра вядомае ў беларускай гісторыі архітэктуры і дзякуючы іншай, значна больш вядомай рэзідэнцыі — палацу ў Косаве.

Раней BGmedia распавядала пра работы ў яго цокальных памяшканнях, дзе павінны размясціцца адміністрацыйныя пакоі, а таксама пра планы стварэння канферэнц-залы і памяшкання для рэгістрацыі шлюбаў. Каля палаца таксама з’явіўся новы фантан з выявамі львіных галоў.

Пескаўская сядзіба значна менш вядомая шырокай публіцы, але яе гістарычныя пабудовы таксама застаюцца важнай часткай спадчыны роду Пуслоўскіх.

Цяпер адным з галоўных пытанняў становіцца тое, ці дапаможа рамонт паўночнай брамы захаваць увесь комплекс, а не толькі асобную яго частку. Бо адна адрэстаўраваная брама не заменіць догляду за самім сядзібным домам і тэрыторыяй вакол яго.

Чытайце таксама: Посмотрите, как идет реставрация дворца Пусловских в Ивацевичском районе (видео)