Яшчэ адна вёска знікла з мапы Беларусі. Што вядома пра Саладоўню на Кругляншчыне

Вёска Саладоўня ў Круглянскім раёне Магілёўскай вобласці афіцыйна спыніла сваё існаванне. Пра гэта паведамілі ў Дзяржаўным камітэце па маёмасці.

Чытайце таксама: Тэндэнцыя рэгіёнаў: у маленькіх гарадах Беларусі працягваюць знікаць школы і дзіцячыя садкі

Там адзначаюць, што такія рашэнні звычайна прымаюцца не спантанна. Статус населенага пункта здымаюць тады, калі ў ім ужо не застаецца пастаянных жыхароў. Звычайна гэта адбываецца паступова: моладзь і працаздольныя людзі пераязджаюць у гарады, дзе ёсць праца, інфраструктура і больш звыклы ўзровень камфорту. У выніку малыя паселішчы губляюць насельніцтва, а разам з ім — гаспадарчае і сацыяльнае значэнне.

Афіцыйна вёску Саладоўня скасавалі рашэннем Круглянскага райсавета 26 лютага 2026 года.

Статыстыка паказвае, як хутка яна апусцела. Паводле перапісаў насельніцтва, у 1999 годзе ў Саладоўні жылі шэсць чалавек, праз дзесяць гадоў — ужо толькі двое. А ў 2019 годзе там не засталося ніводнага жыхара.

Падобныя выпадкі

Падобная гісторыя можа адбыцца і ў Віцебскай вобласці. У Лёзненскім раёне плануюць ліквідаваць вёску Бель — адпаведнае грамадскае абмеркаванне праводзіць Бабінавіцкі сельсавет. Афіцыйная прычына — адсутнасць капітальнай забудовы і зямельных участкаў.

Гэтая вёска мае і сімвалічнае значэнне. Бель уваходзіла ў спіс так званых «уваскрэслых вёсак» — тых, што былі спаленыя нацыстамі падчас Другой сусветнай вайны, але пазней адноўленыя. Назвы такіх паселішчаў выбітыя на сімвалічных Дрэвах жыцця ў мемарыяльным комплексе Хатынь.

Аднак «уваскрасенне» Белі аказалася недаўгавечным. З цягам часу вёска зноў апусцела: яшчэ ў 2009 годзе там жылі шэсць чалавек, пасля чаго колькасць жыхароў працягвала змяншацца.

Тэндэнцыя па ўсёй краіне

Знікненне Саладоўні — не адзінкавы выпадак. За апошнія дзесяць гадоў у Беларусі знікла каля 400 вёсак: частку выключылі з адміністрацыйных рэестраў, частку далучылі да іншых тэрыторый.

Калі ў 2012 годзе ў краіне налічвалася 23 389 сельскіх населеных пунктаў, то ў 2024 годзе — ужо 22 991. У выніку з мапы фактычна зніклі месцы, дзе раней жылі больш за 300 тысяч чалавек — прыкладна столькі, колькі цяпер пражывае ў Берасці.

Нягледзячы на тое, што час ад часу з’яўляюцца новыя вёскі для сталага пражывання, іх колькасць занадта малая, каб кампенсаваць страты.

Чаму вёскі пусцеюць

Паводле дадзеных Белстата, узровень беднасці ў сельскай мясцовасці застаецца вышэйшым, чым у гарадах. У 2024 годзе за рысай беднасці на вёсцы жыло 5,8 працэнта людзей, у гарадах — 2,8 працэнта.

Да гэтага дадаюцца і іншыя праблемы: абмежаваны доступ да медыцынскіх і сацыяльных паслуг, вышэйшая смяротнасць і недахоп працы. Часта занятасць у сельскай мясцовасці або адсутнічае, або аплачваецца значна горш, таму моладзь не бачыць перспектыў і з’язджае.

Закрыццё школ і дзіцячых садкоў становіцца яшчэ адным сімвалам паступовага вымірання вёсак. Калі ў населеным пункце знікае школа або садок, ён губляе не толькі важную ўстанову, але і шанец на будучыню.

Вёскі застаюцца без крам

Яшчэ адна праблема, на якую неаднаразова звяртала ўвагу BGmedia, — паступовае закрыццё крамаў сістэмы райпо ў малых гарадах, пасёлках і вёсках. У выніку жыхары застаюцца без гандлёвых аб’ектаў першай неабходнасці і вымушаныя ездзіць па пакупкі ў іншыя населеныя пункты.

Напрыклад, у вёсцы Ялізава Асіповіцкага раёна закрылі адзіную краму райпо. Цяпер мясцовым жыхарам даводзіцца ездзіць у цэнтр пасёлка, а дадатковы аўтобусны маршрут для пераважна пажылых людзей быў арганізаваны толькі на некалькі месяцаў.

Падобная сітуацыя склалася і ў аграгарадку Красналукі Чашніцкага раёна, дзе ў 2025 годзе спыніла працу адзіная прамысловая крама. Яна забяспечвала людзей неабходнымі таварамі, і пасля яе закрыцця доступ да іх істотна ўскладніўся — асабліва для пажылых жыхароў і тых, хто не мае ўласнага транспарту.

Улады тлумачаць закрыццё нізкім тавараабаротам і нерэнтабельнасцю, прапаноўваючы часткова перанесці асартымент у прадуктовыя крамы. Аднак канкрэтныя тэрміны і механізмы такіх зменаў пакуль не агучаныя.

Чытайце таксама: Жыхарка Карэліцкага раёна праз TikTok адстаяла сельскую краму «Родны Кут»