У беларускіх медуніверсітэтах жанчынам па-ранейшаму адводзяць менш месцаў на хірургічных спецыяльнасцях

У беларускіх медыцынскіх універсітэтах па-ранейшаму дзейнічае сістэма квот, якая аддае перавагу мужчынам пры размеркаванні месцаў на хірургічныя і анестэзіялагічна-рэаніматалагічныя спецыяльнасці.

Чытайце таксама: Чаму беларускія лекары з’язджаюць і выгараюць: новыя дадзеныя паказалі праблемы сістэмы

Гэта вынікае з дакументаў на 2025/2026 навучальны год, якія атрымалі праваабаронцы «Вясны». Абмежаванні на навучанне жанчын па асобных медыцынскіх спецыяльнасцях увялі ў 2023 годзе, і цяпер яны захоўваюцца.

Жанчынам адводзяць менш за 40% месцаў

Паводле аналізу дакументаў, у сярэднім жанчынам выдзяляюць 38,7% месцаў на хірургічных спецыяльнасцях і 36,8% — на анестэзіялогіі і рэаніматалогіі.

Пры гэтым сітуацыя адрозніваецца ў залежнасці ад універсітэта. У Беларускім дзяржаўным медыцынскім універсітэце ў Мінску квоты для мужчын і жанчын амаль аднолькавыя. А вось у медуніверсітэтах Гомеля, Гродна і Віцебска мужчынам у сярэднім адводзяць удвая больш месцаў, чым жанчынам.

Гэтыя лічбы асабліва прыкметныя на фоне агульнага складу студэнтаў медыцынскіх ВНУ. Паводле падлікаў праваабаронцаў, жанчыны складаюць каля 80% з тых, хто навучаецца на бюджэце, і прыкладна 73% на ўсіх студэнтаў медуніверсітэтаў. Для ацэнкі суадносін мужчын і жанчын праваабаронцы прааналізавалі паіменны спіс залічаных студэнтаў Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.

Месцы для мужчын могуць заняць жанчыны — але не наадварот

Сістэму, якая дзейнічае ў беларускіх медуніверсітэтах, праваабаронцы прапануюць называць прыярытэтнымі квотамі для мужчын.

На гэта паказвае не толькі колькасць месцаў, але і парадак іх размеркавання. У загадзе Міністэрства аховы здароўя Беларусі, які вызначае фармаванне груп па субардынатуры на 2025/2026 навучальны год, прадугледжана, што жанчыны могуць заняць месцы, выдзеленыя для мужчын, толькі ў тым выпадку, калі студэнты-мужчыны не змаглі іх запоўніць.

Інакш кажучы, калі на спецыяльнасці прадугледжана больш мужчынскіх месцаў, жанчына не можа заняць адно з іх, пакуль на яго прэтэндуюць мужчыны. Пры гэтым залішнія месцы, выдзеленыя для жанчын, не пераразмяркоўваюцца на карысць мужчын паводле такога ж прынцыпу.

Атрымліваецца відавочны кантраст: хоць у медыцынскіх універсітэтах Беларусі жанчын значна больш, чым мужчын, на хірургічныя і анестэзіялагічна-рэаніматалагічныя спецыяльнасці ім адводзяць у сярэднім менш за 40% месцаў. У некаторых універсітэтах гэта прыкладна траціна, у іншых суадносіны бліжэйшыя да роўных.

Пры гэтым даследаванні паказваюць, што пацыенты хірургаў-жанчын могуць мець лепшыя пасляаперацыйныя вынікі. Паводле даследавання, апублікаванага ў JAMA Surgery, у пацыентаў жанчын-хірургаў радзей узнікаюць пасляаперацыйныя ўскладненні і ніжэйшая рызыка смерці пасля аперацыі. Гэтыя вынікі ставяць пад сумнеў саму логіку абмежавання доступу жанчын да хірургічных спецыяльнасцяў.

Чытайце таксама: «Як жа я памылілася»: жыхарка Наваполацка распавяла пра хамства гінеколага ў дзяржаўнай клініцы

Абмежаванні ўвялі ў 2023 годзе

«Гендарныя квоты» ў беларускай медыцынскай адукацыі выклікалі рэзананс пасля таго, як у 2023 годзе Міністэрства аховы здароўя ўстанавіла асобныя нормы для студэнтаў і студэнтак пры размеркаванні на шэраг спецыяльнасцяў.

Тады ў Гомельскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце на анестэзіялогію і рэаніматалогію з 45 месцаў для дзяўчат прадугледзелі толькі пяць, а на хірургію з 70 месцаў — 13. Гэтыя лічбы прыводзіліся ў публікацыях пра ўвядзенне квот.

Праз тры гады абмежаванні па-ранейшаму захоўваюцца. Паводле аналізу дакументаў на 2025/2026 навучальны год, у большасці беларускіх медуніверсітэтаў жанчыны маюць значна менш магчымасцяў трапіць на хірургічныя і анестэзіялагічныя спецыяльнасці, чым мужчыны.

Чытайце таксама: Случчанка, якая абвінаваціла урачоў у смерці бацькі, зноў паскардзілася на лекара ў ЦРБ