«Кіберпартызаны»: Адзінае, што можна зрабіць у гэтым выпадку, — гэта з’язджаць

Сёння маніторынгавы праект «Беларускі Гаюн» заявіў пра спыненне сваёй працы. Адным сказам, без тлумачэння прычын.

5 лютага стала вядома, што беларускія спецслужбы атрымалі доступ да чат-бота «Беларускага Гаюна» і здолелі спампаваць усе паведамленні. У атрыманай інфармацыі маглі ўтрымлівацца ID тэлеграм-акаўнтаў, па якіх можна здэананімізаваць карыстальнікаў.

Чытайце далей: Лидеры только 26 стран из 195 поздравили Лукашенко с «победой». Остальным этот цирк — фиолетово

Па звестках кіраўніка фонда BYSOL Андрэя Стрыжака, з-за надзвычайнай сітуацыі толькі за першыя суткі на гарачую лінію звярнуліся 50 чалавек.

Учора ГУБАЗіК паказаў мужчыну, якога нібыта затрымалі пасля атрымання доступу да чат-бота «Беларускага Гаюна». Па звестках Digital Intelligence Team, затрыманы 42-гадовы Максім Нікіценка, супрацоўнік Мазырскага нафтаперапрацоўчага завода.

Ці сапраўды сілавікі атрымалі доступ да персанальных звестак аўтараў чат-бота, невядома: спецслужбы любяць наганяць страху. Але ігнараваць пагрозы беларускага рэжыму нельга ні ў якім выпадку.

Чаму ўзнікла гэтая сітуацыя і што з гэтым можна зрабіць?

Афіцыйная прадстаўніца «Кіберпартызанаў» Юльяна Шэметавец у інтэрв’ю Еўрарадыё патлумачыла сітуацыю вакол «Беларускага Гаюна»:

— Рэжым не выкарыстоўваў звыштэхналогіі, каб узламаць чат-бот ці чат адмінаў. Яны выкарысталі даволі банальную сітуацыю: зайшлі праз спасылку, якая не абнаўлялася з 2022 года. Гэта не ўзлом, yt тое, што робяць «Кіберпартызаны» – узломваюць рэжым, гэта неправядзенне добрых пратаколаў бяспекі з боку дэмакратычных сілаў, з боку «Беларускага Гаюна». І гэтай сітуацыяй скарыстаўся рэжым.

Чытайце далей: Путин и Лукашенко втягивают беларускую армию в войну против Украины?

Чаму сама па сабе надзвычайная сітуацыя выглядае вельмі кепска?

— Гэта б’е не толькі па праекту «Гаюн», гэта б’е ў прынцыпе па ўсіх: людзі ўнутры Беларусі і так баяцца заставацца на сувязі з тымі, хто за мяжой. І гэты страх будзе павялічвацца. Менавіта гэтага і дабіваецца рэжым.

Але самае галоўнае, што пад пагрозай дэананімацыі апынуліся людзі, якія звярталіся на чат-бот:

— Людзі сапраўды пад пагрозай, іхняя свабода пад пагрозай. Я думаю, гэта паўплывае на многіх, хто яшчэ заставаўся ў Беларусі і дасылаў інфармацыю ў «Гаюн».

Чытайце далей: Помните рисунок плачущего милиционера в Бресте? Его автор теперь живет в Варшаве и попал в скандал из-за арта с Маском

Што рабіць у надзвычайнай сітуацыі?

— Трэба спакойна, без панікі, прааналізаваць, што вы дасылалі ў гэты чат-бот, паглядзець, ці дасылалі вы інфармацыю з неананімнага акаўнта. Як мы разумеем, у чат-боце «Беларускага Гаюна», калі ты дасылаеш паведамленне, можна пабачыць ID-карыстальніка, нікі і можна ўбачыць апісанне прафайла. І гэтае паведамленне, якое прыходзіла ў чат-бот, затым перасылалася ў чат адмінаў разам з усёй асабістай інфармацыяй – гэта вялікі пракол у пратаколах бяспекі з боку каманды «Гаюна». Па ID тэлеграм-канала можна дэананімаваць чалавека: нават калі вы мянялі назву свайго прафайла, мянялі нік, мянялі тэлефон, але але калі гэта быў той жа акаўнт з тым да самым ID, гэта значыць, вас маглі здэаноніць. Трэба пасядзець і падумаць: ці пісалі вы публічныя чаты, ці мянялі сапраўднае імя на ананімнае, — гэтую гісторыю можна паглядзець, бо існуе шмат ботаў, з дапамогай якіх можна дэананімаваць ID. Адзінае, што можна зрабіць у гэтым выпадку, — гэта з’язджаць, іншай парады мы не можам даць, — заключыла Юльяна Шэметавец.